‘Mẹ ơi, có người bắt nạt con’ – 4 câu trả lời của bạn có thể quyết định cả cuộc đời trẻ
4 cách phản hồi này sẽ cho bạn biết, làm thế nào để dùng sự thấu hiểu và hỗ trợ giúp trẻ xây dựng sự tự tin và ranh giới cá nhân.
Trong quá trình lớn lên của trẻ, khó tránh khỏi những lúc gặp phải tình huống bị người khác bắt nạt. Khi trẻ chạy đến trước mặt bạn với khuôn mặt đầy tủi thân, vừa khóc vừa nói “Mẹ ơi, có người bắt nạt con”, câu trả lời của bạn vô cùng quan trọng. 4 câu trả lời khác nhau này, có lẽ sẽ có ảnh hưởng sâu sắc đến cả cuộc đời trẻ.
Trả lời 1: “Sao con vô dụng thế, bị người ta bắt nạt mà cũng không biết đánh lại”
Khi bạn nói ra những lời như vậy, nội tâm trẻ sẽ tràn ngập sự tự trách và mặc cảm tự ti. Chúng sẽ cảm thấy mình thật sự rất vô dụng, ngay cả việc bảo vệ bản thân cũng không làm được. Nếu cứ ở trong trạng thái tự phủ nhận bản thân này lâu dài, trẻ có thể trở nên nhút nhát, nhu nhược, và càng không dám phản kháng khi bị bắt nạt.
Có một cậu bé, sau khi bị bạn học cướp đồ chơi đã nói với mẹ, và mẹ cậu đã mắng cậu như thế. Sau đó, ở trường cậu trở nên trầm lặng hơn, khi bị bắt nạt cũng chỉ biết im lặng chịu đựng, vì cậu sợ lại bị mẹ chỉ trích.
Khi trẻ bị bắt nạt, điều đầu tiên chúng ta cần làm là xoa dịu cảm xúc của trẻ. Có thể ôm con, nói một cách dịu dàng: “Con yêu, bị người khác bắt nạt chắc trong lòng con không vui rồi, mẹ biết con cảm thấy ấm ức”. Để trẻ cảm nhận được sự quan tâm và thấu hiểu của chúng ta. Sau đó hãy hướng dẫn trẻ suy nghĩ tìm cách giải quyết, ví dụ hỏi trẻ: “Con nghĩ lần sau nếu gặp tình huống này nữa, chúng ta nên làm thế nào để có thể bảo vệ bản thân tốt hơn?”.

Khi trẻ bị bắt nạt, cách xử lý tình huống của cha mẹ sẽ ảnh hưởng đến cuộc đời của trẻ sau này
Trả lời 2: “Không sao đâu, đừng chấp nhặt với nó, chúng ta rộng lượng một chút”
Câu trả lời này nhìn thì có vẻ đang dạy trẻ khoan dung, nhưng thực tế có thể khiến trẻ cảm thấy cảm xúc của mình không được coi trọng. Trẻ sẽ nghĩ rằng việc mình bị bắt nạt chỉ là chuyện nhỏ, không cần để tâm. Lâu dần, trẻ có thể sẽ kìm nén cảm xúc của mình, không dám bày tỏ sự bất mãn.
Từng có một bé gái, ở trường mẫu giáo bị bạn bắt nạt, mẹ cô bé lại bảo cô đừng để ý. Sau đó, cô bé ngày càng trở nên hướng nội, thậm chí khi bị bắt nạt cũng không nói với mẹ nữa.
Chúng ta cần cho trẻ biết, khoan dung là một đức tính tốt, nhưng cũng cần có nguyên tắc của riêng mình. Có thể nói với trẻ: “Con yêu, khoan dung là tốt, nhưng người khác bắt nạt con là không đúng. Nếu lần sau nó còn như vậy, con phải dũng cảm nói với nó là không được”. Đồng thời, dạy trẻ một số cách đối phó với bắt nạt, như lớn tiếng ngăn cản đối phương, kịp thời báo với giáo viên…

Trả lời 3: “Đi, mẹ dẫn con tìm nó, bắt nó xin lỗi con”
Cách làm này có thể khiến trẻ hình thành tâm lý ỷ lại, gặp vấn đề chỉ nghĩ đến dựa vào bố mẹ để giải quyết, thay vì tự mình đối mặt và xử lý. Hơn nữa, nếu phụ huynh quá bốc đồng tìm đối phương lý sự, có thể khiến sự việc trở nên phức tạp hơn, cũng sẽ tạo ra một tấm gương không tốt cho trẻ.
Có một phụ huynh vì con bị bắt nạt, đã thẳng tiến đến trường tìm phụ huynh đối phương lý sự, kết quả hai bên xảy ra tranh cãi kịch liệt, điều này khiến đứa trẻ ở trường trở nên rất khó xử và cũng rất sợ hãi.
Chúng ta có thể cùng con phân tích diễn biến sự việc, giúp chúng đánh giá xem việc này có nghiêm trọng hay không. Nếu không quá nghiêm trọng, có thể khuyến khích trẻ tự giải quyết, ví dụ để trẻ giao tiếp với đối phương, bày tỏ cảm xúc của mình. Nếu sự việc tương đối nghiêm trọng, chúng ta có thể cùng con tìm giáo viên hoặc phụ huynh đối phương, nhưng cần chú ý cách thức, giữ bình tĩnh và lý trí.

Trả lời 4: “Chuyện gì xảy ra vậy, nói chi tiết cho mẹ nghe, chúng ta cùng nhau nghĩ cách”
Đây là một cách trả lời rất tích cực. Khi trẻ nghe thấy những lời như vậy, chúng sẽ cảm nhận được sự quan tâm và ủng hộ của mẹ, chúng sẽ sẵn sàng mở lòng hơn, kể chi tiết diễn biến sự việc. Trong quá trình cùng con phân tích vấn đề, tìm kiếm giải pháp, trẻ sẽ học được cách đối phó với khó khăn, và cũng sẽ trở nên tự tin, độc lập hơn.
Khi trẻ kể lại diễn biến sự việc, chúng ta cần lắng nghe chăm chú, đừng ngắt lời trẻ. Dùng ánh mắt và gật đầu… để đáp lại trẻ, cho trẻ biết chúng ta đang chăm chú lắng nghe. Sau khi nghe xong, cùng con phân tích nguyên nhân và cách giải quyết sự việc, hướng dẫn trẻ tự suy nghĩ. Ví dụ hỏi trẻ: “Con nghĩ tại sao nó lại bắt nạt con? Chúng ta làm thế nào để việc này không xảy ra nữa?”.
Khi trẻ nói “Mẹ ơi, có người bắt nạt con”, câu trả lời của chúng ta nên lấy sự quan tâm và thấu hiểu làm điểm xuất phát, giúp trẻ xây dựng giá trị quan đúng đắn và khả năng đối phó với vấn đề. Thông qua sự hướng dẫn đúng đắn, hãy để trẻ khi đối mặt với bắt nạt có thể dũng cảm, tự tin bảo vệ bản thân, trưởng thành một cách khỏe mạnh, vui vẻ.