Từ 1/7/2025: Chồng được nghỉ chăm vợ sinh con trong 60 ngày đầu sau sinh

Theo Khoản 2 Điều 53 Luật BHXH 2024, từ ngày 1/7/2025, lao động nam tham gia BHXH bắt buộc được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản trong vòng 60 ngày đầu kể từ khi vợ sinh con, thay vì chỉ 30 ngày như trước đây (Luật BHXH 2014).

Thời gian nghỉ thực tế tùy thuộc vào tình trạng sinh nở của vợ, cụ thể như sau:

Lưu ý: Người chồng được chia nhỏ số ngày nghỉ, nhưng tất cả các lần nghỉ phải nằm trong 60 ngày đầu sau sinh, và tổng số ngày không vượt quá mức quy định.

Mức hưởng chế độ thai sản của người chồng được tính như thế nào?

Theo quy định tại Điều 38 và Điều 39 Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi 2024), mức hưởng chế độ thai sản của lao động nam được tính theo công thức sau:

Mức hưởng một ngày = 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ ÷ 24 ngày

Tổng số tiền hưởng sẽ bằng mức hưởng một ngày nhân với số ngày nghỉ được quy định theo tình trạng sinh của vợ.

 

Ví dụ cụ thể:

Anh Minh làm công nhân, có mức lương đóng BHXH trung bình 6 tháng gần nhất là 9.600.000 đồng/tháng. Vợ anh sinh thường vào ngày 10/8/2025. Theo luật, anh Minh được nghỉ 5 ngày.

Mức hưởng mỗi ngày = 9.600.000 ÷ 24 = 400.000 đồng

Tổng mức hưởng thai sản = 400.000 × 5 = 2.000.000 đồng

Nếu vợ anh sinh đôi và phải mổ, anh Minh sẽ được nghỉ 14 ngày:

Mức hưởng = 400.000 × 14 = 5.600.000 đồng

Khoản tiền này nhận ở đâu, có phải nộp thuế không?

Doanh nghiệp có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, xác nhận và gửi lên BHXH. Số tiền hưởng chế độ thai sản sẽ được cơ quan BHXH chi trả, chuyển trực tiếp vào tài khoản cá nhân của người lao động, thông thường trong vòng 10-15 ngày sau khi hoàn tất hồ sơ.

Đặc biệt, khoản tiền chế độ thai sản không bị tính thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành.

Một số tình huống thực tế thường gặp:

1. Chồng làm công ty, vợ sinh thường thì được nghỉ bao nhiêu ngày và có cần đi làm ngay sau sinh không?

Trường hợp này, theo quy định tại Khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người chồng được nghỉ 5 ngày làm việc để chăm sóc vợ và con sau sinh. Đáng lưu ý, số ngày nghỉ không nhất thiết phải nghỉ ngay lập tức sau khi vợ sinh mà có thể nghỉ trong 60 ngày đầu tính từ ngày vợ sinh con.

Ví dụ: Vợ sinh ngày 1/8/2025 thì chồng có thể nghỉ bất kỳ lúc nào từ 1/8 đến 30/9/2025, miễn là tổng số ngày nghỉ không vượt quá 5 ngày.

2. Vợ sinh mổ, nhưng chồng vì công việc bận không nghỉ ngay được, 3 tuần sau mới nghỉ thì có được chấp nhận không?

Có. Theo luật mới, trong trường hợp vợ sinh mổ, chồng được nghỉ 7 ngày làm việc và có thể nghỉ không liên tục, miễn là tổng số ngày nghỉ không vượt quá mức cho phép và việc nghỉ kết thúc trong 60 ngày đầu sau sinh. Như vậy, nếu chồng nghỉ từ tuần thứ 3 trở đi vẫn hợp lệ, chỉ cần ngày cuối cùng nghỉ nằm trong khoảng 60 ngày đầu tiên.

3. Vợ sinh đôi, chồng được nghỉ bao nhiêu ngày? Có được chia làm nhiều lần để nghỉ không?

Với trường hợp sinh đôi, người chồng được nghỉ 10 ngày làm việc. Nếu vợ sinh đôi bằng phương pháp mổ, thì chồng được nghỉ 14 ngày làm việc. Luật cho phép người chồng được chia thời gian nghỉ thành nhiều đợt, nhưng phải đảm bảo lần nghỉ cuối cùng vẫn nằm trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày sinh và tổng thời gian nghỉ không vượt quá số ngày quy định.

Ví dụ: vợ sinh đôi vào ngày 5/7/2025, chồng có thể nghỉ 5 ngày đầu sau sinh, sau đó quay lại làm và tiếp tục nghỉ thêm 5 hoặc 9 ngày tùy trường hợp trong những tuần kế tiếp, miễn sao tất cả số ngày nghỉ hoàn thành trước ngày 3/9/2025.

4. Vợ sinh ba, chồng được nghỉ bao lâu và cách tính ra sao nếu sinh thường?

Theo quy định, lao động nam có vợ sinh ba sẽ được nghỉ 10 ngày cho việc sinh đôi, cộng thêm 3 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ 3 trở đi. Như vậy, sinh ba sẽ được nghỉ 13 ngày. Trường hợp sinh bốn thì sẽ được nghỉ 16 ngày. Nếu vợ sinh ba bằng phương pháp phẫu thuật, chồng sẽ được nghỉ 14 ngày cơ bản, cộng thêm 3 ngày cho mỗi con tính từ con thứ ba (tổng cộng là 17 ngày).

5. Chồng không tham gia BHXH, vợ có được hưởng thêm chế độ nào thay cho chồng không?

Luật chỉ quy định người chồng tham gia BHXH bắt buộc mới được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi vợ sinh con. Trong trường hợp chồng không tham gia BHXH (lao động tự do, nội trợ hoặc không đi làm), thì người vợ không được nhận thay và cũng không có thêm khoản hỗ trợ nào từ phía BHXH cho phần của người chồng.

6. Chồng và vợ đều cùng tham gia BHXH, cả hai có được nghỉ cùng lúc không?

Câu trả lời là có. Vợ sinh con sẽ được nghỉ thai sản theo quy định riêng (6 tháng, hoặc 7 tháng nếu sinh đôi), trong khi chồng cũng có quyền nghỉ trong thời gian vợ nghỉ sinh, miễn sao số ngày nghỉ của chồng không vượt quá giới hạn được phép và nằm trong 60 ngày đầu kể từ ngày sinh. Việc cả hai nghỉ cùng lúc hoặc chồng nghỉ vào thời điểm vợ gần hết thai sản đều được pháp luật cho phép.

7. Thủ tục để được nhận chế độ khi nghỉ chăm vợ sinh cần những gì?

Người lao động nam cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm: Giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con; giấy ra viện của vợ (nếu sinh mổ, sinh non hoặc sinh đôi trở lên); đơn đề nghị hưởng chế độ thai sản theo mẫu. Sau đó nộp cho doanh nghiệp nơi đang làm việc, doanh nghiệp sẽ làm thủ tục với cơ quan BHXH.

Tiền trợ cấp được chi trả tương ứng với mức lương bình quân của 6 tháng đóng BHXH gần nhất trước khi nghỉ. Khoản này sẽ được thanh toán qua tài khoản cá nhân của người lao động.

8. Nếu công ty không đồng ý thì người chồng có được nghỉ không?

Đây là quyền lợi được pháp luật quy định rõ, vì vậy người sử dụng lao động phải chấp nhận yêu cầu nghỉ thai sản của người lao động nam, khi có đủ điều kiện. Nếu doanh nghiệp cố tình từ chối hoặc gây khó dễ, người lao động có thể phản ánh lên cơ quan thanh tra lao động hoặc BHXH địa phương để được hỗ trợ bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Việc mở rộng thời gian nghỉ chăm vợ sinh từ 30 lên 60 ngày là bước tiến rất nhân văn trong Luật BHXH 2024. Tuy nhiên, để nhận được đầy đủ quyền lợi, người lao động nam cần hiểu rõ mức hưởng không cố định, mà tính theo mức lương đóng BHXH, số ngày nghỉ và phải thực hiện đầy đủ thủ tục đúng hạn. Các cặp vợ chồng sắp đón con chào đời cần chủ động liên hệ phòng nhân sự hoặc cơ quan BHXH để không bỏ lỡ quyền lợi này.

Xem thêm: Từ 1/7/2025 thay đổi lớn về chế độ thai sản với nhiều đột phá quyền lợi, lao động nữ cần lưu ý

Từ ngày 1/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2024 (số 41/2024/QH15) chính thức có hiệu lực, mang đến hàng loạt thay đổi đột phá về chế độ thai sản, mở rộng quyền lợi và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người lao động. Với việc tăng thời gian nghỉ, nới lỏng điều kiện hưởng, và bổ sung hỗ trợ tài chính, các quy định mới không chỉ bảo vệ sức khỏe cho lao động nữ mà còn đảm bảo công bằng cho lao động nam và những nhóm đối tượng đặc thù.

Ảnh minh hoạ

Mở rộng đối tượng và trường hợp hưởng chế độ thai sản
Một trong những điểm sáng của Luật BHXH 2024 là mở rộng đối tượng được hưởng chế độ thai sản. Theo Điều 49, không chỉ người lao động có hợp đồng từ 1 tháng trở lên (giảm từ 3 tháng so với trước đây) được tham gia BHXH bắt buộc, mà các nhóm như chủ hộ kinh doanh, lao động nước ngoài (hợp đồng từ 12 tháng), và người hoạt động không chuyên trách ở xã, thôn, tổ dân phố cũng được thụ hưởng.

Đặc biệt, người tham gia BHXH tự nguyện lần đầu tiên được hưởng chế độ thai sản, đánh dấu bước tiến trong việc đảm bảo an sinh xã hội toàn dân.

Luật cũng bổ sung các trường hợp được hưởng chế độ thai sản (Điều 50). Lao động nữ mang thai hộ, điều trị vô sinh trước khi sinh, hoặc phá thai (bao gồm cả phá thai ngoài ý muốn) đều được hỗ trợ.

Điều kiện hưởng cũng được nới lỏng: Lao động nữ sinh con chỉ cần đóng BHXH từ 6 tháng trở lên trong 24 tháng trước khi sinh (thay vì 12 tháng như trước), giúp nhiều người dễ dàng tiếp cận quyền lợi hơn.

Ảnh minh hoạ

Tăng thời gian nghỉ và hỗ trợ khám thai

Luật BHXH 2024 mang đến sự hỗ trợ thiết thực cho lao động nữ mang thai. Theo Điều 51, số lần nghỉ khám thai được giữ nguyên (tối đa 5 lần), nhưng thời gian mỗi lần tăng lên 2 ngày (so với 1 ngày trước đây).

Trong trường hợp thai gặp vấn đề, thời gian nghỉ cũng được điều chỉnh rõ ràng hơn (Điều 52). Lao động nữ sảy thai, phá thai, hoặc thai chết lưu từ 13 đến dưới 22 tuần tuổi được nghỉ 40 ngày, còn từ 22 tuần tuổi trở lên được nghỉ 50 ngày.

Hỗ trợ tài chính vượt trội

Chế độ thai sản theo Luật BHXH 2024 không chỉ tăng thời gian nghỉ mà còn nâng mức hỗ trợ tài chính. Theo Điều 60, các khoản trợ cấp được tính dựa trên mức tham chiếu thay vì mức lương cơ sở, phản ánh cải cách tiền lương từ năm 2025. Cụ thể:

Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận con nuôi: Bằng 2 lần mức tham chiếu.

Trợ cấp dưỡng sức sau sinh: Mỗi ngày nghỉ được hưởng 30% mức tham chiếu.

Chế độ thai sản chính: Lao động nữ sinh con được hưởng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng trước khi nghỉ trong 6 tháng (7 tháng nếu sinh đôi trở lên).

Đặc biệt, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng trợ cấp thai sản 2 triệu đồng cho mỗi con sinh ra hoặc mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên bị chết trong tử cung/chuyển dạ, do ngân sách nhà nước chi trả (Điều 94). Quy định này mở ra cơ hội cho lao động tự do, nông dân, hoặc người nghỉ việc từ khu vực nhà nước tiếp cận quyền lợi thai sản.

Quyền lợi cho lao động nam và tính công bằng

Luật BHXH 2024 cũng chú trọng đến lao động nam, đảm bảo quyền lợi công bằng hơn. Theo Điều 59, lao động nam có vợ sinh con được nghỉ trong 60 ngày đầu sau sinh để chăm sóc vợ và con, với thời gian cụ thể từ 5-14 ngày tùy phương pháp sinh (tăng từ 30 ngày trước đây). Mức hưởng là 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng trước, chia cho 24 ngày, nhân với số ngày nghỉ. Quy định này không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn khuyến khích sự chia sẻ trách nhiệm gia đình.

Để hiểu rõ hơn về cách áp dụng chế độ thai sản, hãy xem xét trường hợp của chị Trần Thị Lan, 30 tuổi, nhân viên văn phòng tại một công ty tư nhân ở Hà Nội. Chị Lan tham gia BHXH bắt buộc từ tháng 1/2020, với mức lương bình quân 6 tháng trước khi nghỉ (tháng 2/2025 đến tháng 7/2025) là 12 triệu đồng/tháng. Chị dự kiến sinh con vào ngày 15/8/2025 (sinh thường, một con).

Quá trình tham gia BHXH: Chị Lan đóng BHXH liên tục 5 năm 8 tháng, đáp ứng điều kiện 6 tháng trong 12 tháng trước khi sinh (tháng 8/2024 đến tháng 7/2025).

Cách tính tiền thai sản khi sinh con của chị Lan được tính như sau:

* Trợ cấp những ngày nghỉ việc đi khám thai

– Theo Điều 51 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định về thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi khám thai như sau:

+ Lao động nữ mang thai được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản để đi khám thai tối đa 05 lần, mỗi lần không quá 02 ngày, không kể ngày nghỉ lễ, Tết, ngày nghỉ hằng tuần.

– Mức trợ cấp những ngày nghỉ việc đi khám thai theo khoản 2 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 với mức hưởng một ngày bằng trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày.

Mức trợ cấp thai sản một tháng theo khoản 1 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

Trợ cấp những ngày nghỉ việc đi khám thai = Số ngày nghỉ x (100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc đi khám thai/24).

* Trợ cấp một lần khi sinh con

– Mức trợ cấp một lần khi sinh con theo khoản 4 Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bằng 02 lần mức tham chiếu tại tháng lao động nữ sinh con (Mức tham chiếu quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bằng mức lương cơ sở).

Hiện hành, theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.

Như vậy, mức trợ cấp một lần khi sinh con của chị Lan = 02 x 2.340.000 đồng/tháng = 4.680.000 đồng.

* Trợ cấp thai sản trong thời gian sinh con

Đối với lao động nữ sinh con:

Theo khoản 1 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 thì trợ cấp thai sản một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

Đối với lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có vợ sinh con:

(i) Mức hưởng những ngày nghỉ việc khi có vợ sinh con với lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc (theo khoản 2 và khoản 3 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024)

+ 05 ngày làm việc;… (chị Lan sinh thường, một con).

Mức hưởng = Số ngày nghỉ x (100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ/24).

* Mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau sinh

– Trong thời gian 30 ngày kể từ ngày hết thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản mà lao động nữ chưa phục hồi sức khỏe thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ (khoản 1, 2 và 4 Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2024).

+ 10 ngày đối với lao động nữ sinh một lần từ hai con trở lên;

+ 07 ngày đối với lao động nữ sinh con phải phẫu thuật;

+ 05 ngày đối với trường hợp khác… (Chị Lan sinh thường, một con).

– Mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản bằng 30% mức tham chiếu.

Hiện hành, theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP quy định mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.

Như vậy, mức hưởng cho một ngày nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản = số ngày nghỉ x 30% x 2.340.000 đồng.

Nguồn: https://afamily.vn

Nguồn: https://phunuso.baophunuthudo.vn/tu-1-7-2025-chong-duoc-nghi-cham-vo-sinh-con-trong-60-ngay-dau-sau-sinh-193250625134157093.htm